ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

1554

سفرنامه شاردن ( فارسى )

شاه عباس دوم آن را ساخته است ؛ و چون بزرگ‌ترين مدارس اين محلت است مردم به جاى مسجد از آن استفاده مىكنند ، و در جنب آن محرابى بسيار بزرگ است . پس از آن قصر يكى از جاه‌مندان نابيناست كه پسر داوود خان است . « 1 » شاه صفى اول بر داوود خان غضب كرد و دستور داد نخست چشمانش را از حدقه بيرون آورند و سپس وى را بكشند ؛ و چون بدين مجازات سخت خشمش فرو ننشست فرمان داد ديدگان فرزندان ذكورش را از كاسه چشم بيرون كنند . از آن پس مسجد لنبان و كاخ مير معصوم است كه در آن سنگ طلق يك پارچه به طول ده و عرض شش پا به كار رفته است . مير معصوم دواتدار خليفه سلطان صدر اعظم بوده است . دواتدارى در دربار ايران همطراز با منشى اول كشور ماست ، زيرا وظيفهء اوست كه فرامين را براى مهر كردن فرا مىدارد ، و دوات را براى اندودن مهر به مركب پيش مىگيرد . بنابر اين همهء كارهاى مهم از زير دست او مىگذرد . در آخر كوچه و نزديك به هم دو گرمابه ، و بعد آنها كاخ ملك التجار است . منصب و مقام وى همانند شغل كنسولهايى است كه در شهرها به سرپرستى و نظارت بنگاههاى بازرگانى گمارده مىشوند . اين نكته گفتنى است كه در مشرق زمين بر عموم ، اعتبار و شايستگى و برترى هر كس به نسبت دارايى و شغل و منصب اوست ، و ديگر مسائل هرگز مورد توجه و اعتنا نيست ؛ و خانهء كسانى را كاخ مىنامند كه دست كم داراى يكى از اين دو شرط باشند . ديگر كوچه‌هاى محلت عباس آباد عبارتند از كوچهء پاى نارون كه به گورستان ستى فاطمه پايان مىپذيرد ، و ديگر كوچه آجرسازان كه كاخ اوغورلوبيگ صاحبديوان در آن‌جاست . شاه عباس دوم وى را به تضريب محمد بيگ صدر اعظم كور كرد . سپس كاخ نجفقلى بيگ است . شاه در سال 1664 تنها به منظور اعلام ورود تربيت خان سفير مغول كبير به ايران ، او را به دربار هند اعزام داشت و مقدارى خربزه و ميوه‌هاى مطبوع ديگر به هديه براى شاه هند فرستاد . چون در ايران خربزه‌هايى به عمل مىآيد كه مىتوان آنها را شش ماه نگهداشت ، و من در هندوستان خربزه‌هايى خورده‌ام كه سه ماه در راه ايران به هند بوده است . بارى ، مغول كبير نجفقلى بيگ سفير ايران را به حرمت هرچه تمام‌تر پذيرفت ، و پس از مدتى وى را با هداياى بسيار

--> ( 1 ) داوود خان پسر الله‌وردى خان و برادر امامقلى خان فاتح قشم و هرموز بوده است .